Tại một nhà hàng Cuốn tại Hà Nội, thay vì chờ nhân viên mang thực đơn như trước đây, khách hàng chỉ cần dùng điện thoại quét mã QR đặt trên bàn. Chỉ sau vài giây, toàn bộ thực đơn hiện lên với hình ảnh món ăn, giá bán, các lựa chọn đi kèm và tình trạng món ăn. Sau khi khách xác nhận đơn hàng, thông tin được chuyển trực tiếp đến quầy thu ngân và khu vực bếp.
Quy trình vốn phụ thuộc nhiều vào nhân viên phục vụ giờ đây được rút gọn bằng công nghệ. Xu hướng này đang xuất hiện ngày càng nhiều tại các quán ăn, nhà hàng và quán cà phê ở Hà Nội, phản ánh làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành dịch vụ ăn uống.
Khi việc gọi món chỉ mất vài phút
Chị Thương, chủ nhà hàng, cho biết quán bắt đầu áp dụng hệ thống gọi món bằng QR sau nhiều lần gặp khó khăn vào giờ cao điểm hàng ngày: "Trước đây, cứ đến giờ cao điểm là nhân viên gần như không kịp phục vụ. Khách phải đợi để gọi món, có khi gọi xong lại xảy ra nhầm lẫn khi chuyển thông tin xuống bếp. Từ khi áp dụng QR, khách có thể tự xem thực đơn và đặt món ngay khi ngồi xuống. Trung bình mỗi bàn tiết kiệm được vài phút chờ đợi. Nghe có vẻ không nhiều nhưng vào giờ cao điểm với hàng chục bàn cùng lúc thì khác biệt rất rõ."
Không chỉ chủ quán, nhiều thực khách cũng đánh giá cao sự tiện lợi của hình thức này. Anh Trần Minh Đức, nhân viên văn phòng làm việc tại khu vực Mỹ Đình, cho biết anh thường xuyên lựa chọn những quán áp dụng QR gọi món. "Giờ nghỉ trưa rất ngắn nên tôi thích những quán cho phép đặt món ngay trên điện thoại. Vừa ngồi xuống là có thể xem menu, chọn món và gửi yêu cầu ngay. Không phải chờ nhân viên đến từng bàn như trước."
Anh cũng cho biết menu điện tử giúp việc lựa chọn món ăn dễ dàng hơn. Nhiều món ăn trước đây chỉ có tên nên khó hình dung thì giờ đây, các nhà hàng lại có ảnh minh họa, thành phần, định lượng và giá bán rõ ràng nên khách hàng có thể quyết định nhanh hơn rất nhiều. Những trải nghiệm đó đã phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng.
Theo báo cáo Restaurant Technology Landscape Report 2024 của National Restaurant Association, 76% đơn vị kinh doanh nhà hàng cho rằng công nghệ đang tạo ra lợi thế cạnh tranh quan trọng. Trong đó các giải pháp giúp khách hàng gọi món và thanh toán nhanh hơn được đánh giá cao nhất.
Báo cáo này cũng cho thấy khoảng 70% khách hàng tại các nhà hàng phục vụ nhanh sẵn sàng đặt món bằng điện thoại thông minh. Bên cạnh đó, phần lớn khách hàng tại các nhà hàng phục vụ tại bàn cũng bày tỏ sự thoải mái với các hình thức đặt món và thanh toán kỹ thuật số.
Không chỉ xuất hiện tại các quán ăn địa phương, công nghệ gọi món tự động đã trở thành một phần trong chiến lược vận hành của nhiều thương hiệu đồ ăn nhanh lớn trên thế giới.
Tại McDonald's, các ki-ốt tự gọi món (self-order kiosk) hiện được triển khai tại hàng nghìn cửa hàng trên toàn cầu. Khách hàng có thể tự chọn món, tùy chỉnh thành phần và thanh toán trực tiếp trên màn hình. Dữ liệu từ các dự án chuyển đổi số của doanh nghiệp này cho thấy hệ thống giúp giảm khoảng 30% thời gian đặt hàng và làm tăng giá trị đơn hàng trung bình thêm hơn 20% nhờ các gợi ý mua thêm được cá nhân hóa.
Các chuỗi như Chick-fil-A, Panda Express hay Whataburger cũng đang đầu tư mạnh vào hệ thống đặt hàng số. Ứng dụng di động và chương trình khách hàng thân thiết nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng hiện đại.
Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, khoảng 73-75% nhà hàng trên thế giới hiện đã áp dụng menu điện tử hoặc mã QR ở các mức độ khác nhau. Nhiều cơ sở không chỉ sử dụng QR để hiển thị thực đơn mà còn tích hợp thanh toán, đánh giá dịch vụ và tích điểm khách hàng ngay trên điện thoại.
Những thay đổi này mang lại lợi ích đáng kể cho hoạt động kinh doanh. Một khảo sát về QR menu cho thấy các nhà hàng áp dụng thực đơn số ghi nhận tỷ lệ bán thêm món tăng khoảng 27%, tốc độ quay vòng bàn tăng 18% và giảm đáng kể chi phí in ấn thực đơn truyền thống.
Chia sẻ về lợi ích của việc áp dụng QR gọi món trong việc quản lý thực đơn, giá bán hay các chương trình khuyến mãi, chị Thương chia sẻ: “Điểm khác biệt lớn nhất kể từ khi áp dụng QR gọi món vào vận hành, thay thế cho menu truyền thống là tính linh hoạt. Trước đây, mỗi lần thay đổi menu hay chạy khuyến mãi phải chuẩn bị trước khá lâu, nhưng giờ có thể điều chỉnh theo giờ, theo ngày. Điều này giúp nhà hàng phản ứng nhanh hơn với hành vi khách hàng và tối ưu doanh thu theo từng khung giờ.”
Theo nhiều nghiên cứu về chuyển đổi số trong ngành dịch vụ ăn uống, lợi ích của menu điện tử không chỉ nằm ở việc giảm thời gian gọi món hay tiết kiệm nhân sự. Các hệ thống số hóa còn giúp nhà hàng theo dõi hành vi khách hàng, ghi nhận những món ăn được lựa chọn nhiều nhất, thời điểm đông khách và xu hướng tiêu dùng theo từng nhóm khách hàng.
Đây được xem là nguồn dữ liệu quan trọng để các cơ sở kinh doanh điều chỉnh thực đơn, tối ưu nguồn nguyên liệu và xây dựng các chương trình chăm sóc khách hàng phù hợp hơn. Nhiều hệ thống hiện nay cũng cho phép tích hợp thanh toán điện tử, tích điểm thành viên và đánh giá chất lượng dịch vụ ngay trong quá trình gọi món.
Chị Thương chia sẻ: “Trước đây, việc thử món mới khá rủi ro vì phải in menu, triển khai đồng loạt. Nhưng với menu điện tử, chúng tôi có thể thử nghiệm nhanh hơn, ví dụ đưa món mới vào một thời gian ngắn để đo phản ứng khách hàng. Nếu dữ liệu tốt thì giữ lại, nếu không hiệu quả thì điều chỉnh hoặc loại bỏ. Điều này giúp quá trình nghiên cứu và phát triển menu trở nên linh hoạt và ít tốn kém hơn rất nhiều.”
Sự thay đổi này phản ánh xu hướng chung của ngành F&B trên thế giới, khi công nghệ ngày càng được sử dụng để hỗ trợ các công việc mang tính lặp lại, giúp nhân viên tập trung nhiều hơn vào khâu phục vụ và chăm sóc khách hàng.
Tuy nhiên, không phải mọi khách hàng đều muốn mọi thứ được số hóa hoàn toàn. Một số khảo sát tại Mỹ cho thấy khoảng 81% thực khách vẫn thích có thực đơn giấy tại các nhà hàng phục vụ tại bàn, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc những người muốn hạn chế sử dụng điện thoại trong bữa ăn.
Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng mô hình phù hợp nhất hiện nay là kết hợp giữa công nghệ và phục vụ truyền thống, thay vì thay thế hoàn toàn yếu tố con người.
Nhiều doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực nhà hàng đang phát triển các hệ thống gợi ý món ăn dựa trên dữ liệu tiêu dùng, tương tự cách các nền tảng số cá nhân hóa nội dung cho người dùng. Điều này cho thấy menu điện tử trong tương lai có thể trở thành một công cụ tương tác, hỗ trợ khách hàng lựa chọn món ăn phù hợp thay vì chỉ đơn thuần hiển thị thực đơn.
Từ một mã QR nhỏ đặt trên bàn ăn, ngành dịch vụ đang chứng kiến những thay đổi lớn trong cách phục vụ. Với các chủ quán, đó là cơ hội để vận hành hiệu quả hơn. Với khách hàng, đó là trải nghiệm nhanh chóng và thuận tiện hơn. Và với toàn ngành ăn uống, đây có thể là bước khởi đầu cho một mô hình phục vụ mới, nơi công nghệ và con người cùng đồng hành để tạo nên những trải nghiệm tốt hơn./
