Khủng hoảng nguồn cung CPU lan rộng
Tình trạng thiếu hụt CPU từ Intel Corp và Advanced Micro Devices (AMD) đã trở nên trầm trọng hơn trong những tuần gần đây, gây thêm áp lực lên các nhà sản xuất PC và máy chủ vốn đã phải đối mặt với nguồn cung bộ nhớ khan hiếm.
Từ đầu năm 2026, nhiều công ty công nghệ hàng đầu như Tesla hay Apple cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng nguồn cung DRAM hạn chế, đang làm chậm quá trình sản xuất.
Từ cuối tháng 2, những tên tuổi lớn như HP và Dell bắt đầu nhận thấy, khoảng cách giữa nhu cầu CPU và lượng hàng thực tế có thể mua được đang ngày càng bị rộng ra. Nếu trước đây thời gian giao CPU chỉ mất 1-2 tuần, thì hiện tại đã kéo dài lên 8-12 tuần, thậm chí có trường hợp lên tới 6 tháng.
Theo đó, tờ Nikkei Asia hôm 25/3 đã trích dẫn thông tin, giá CPU đã tăng nhiều lần trong năm 2026, dẫn đến mức tăng giá trung bình từ 10% đến 15%, và một số trường hợp còn tăng cao trên mức này.
Intel và AMD mới đây đã thông báo sẽ tăng giá tất cả các dòng CPU bắt đầu từ tháng 3 và tháng 4.
Một giám đốc điều hành của một nhà sản xuất máy chủ bán các giải pháp của Nvidia, AMD và Intel cho biết: "Trước đây, thời gian chờ trung bình để có được một CPU là khoảng một đến hai tuần, nhưng hiện nay thời gian chờ đã kéo dài lên trung bình từ 8 tuần đến 12 tuần".
Điều đáng lo ngại là ngay cả khi chấp nhận trả giá cao hơn, nhiều doanh nghiệp vẫn không thể đảm bảo nguồn cung, dấu hiệu cho thấy vấn đề không còn nằm ở chi phí, mà là giới hạn vật lý của năng lực sản xuất.
Tình trạng khan hiếm nguồn cung gần đây thậm chí còn ảnh hưởng đến một trong những cuộc cạnh tranh lâu năm trên thị trường CPU.
Trả lời Nikkei, giám đốc điều hành tại một nhà cung cấp phục vụ HP, Dell và Asus cho biết, khách hàng của họ đã phân bổ nhiều nguồn lực hơn vào năm 2026 để thiết kế máy tính sử dụng CPU dựa trên thiết kế của Arm, một nhà cung cấp sở hữu trí tuệ chip có trụ sở tại Anh.
"Tôi thấy một số sự chuyển đổi, đặc biệt là vì CPU của Intel đang thiếu hụt trầm trọng," vị giám đốc điều hành này cho hay.
Đối mặt với thông tin này, Intel cho biết họ đã "thông báo cho khách hàng về kế hoạch cập nhật giá cả đối với một số sản phẩm nhất định, phản ánh nhu cầu ổn định, chi phí linh kiện và vật liệu tăng cao, cũng như sự thay đổi của thị trường."
Thủ phạm AI
Cũng giống như cuộc khủng hoảng chip nhớ trước đó, nguyên nhân sâu xa của tình trạng thiếu CPU nằm ở sự bùng nổ nhu cầu tính toán cho trí tuệ nhân tạo (AI). Các “ông lớn” như Nvidia, Google hay Amazon đang hút phần lớn năng lực sản xuất chip toàn cầu để phục vụ các trung tâm dữ liệu AI.
Điểm đáng chú ý là AI không chỉ tiêu thụ GPU hay các bộ tăng tốc chuyên dụng, mà còn kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với CPU truyền thống. Mỗi cụm máy chủ AI đều cần thêm các máy chủ xử lý chung và lưu trữ, vốn phụ thuộc nặng vào CPU. Điều này khiến nhu cầu CPU tăng vượt xa dự báo ban đầu của thị trường.
Trong khi nhu cầu máy chủ phổ thông có thể tăng gần 15% trong năm nay, năng lực mở rộng của Intel lại chỉ ở mức một chữ số. Sự lệch pha này tạo ra một khoảng trống cung – cầu ngày càng lớn, và là nguyên nhân trực tiếp của tình trạng khan hiếm hiện tại.
Brady Wang, một nhà phân tích của Counterpoint Research, cho biết nhu cầu về máy chủ đa năng và máy chủ lưu trữ đã vượt xa dự báo ban đầu.
Cả Intel và AMD đều đang gặp khó khăn trong việc mở rộng đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu. Trong trường hợp của Intel, hãng đang nỗ lực tăng sản lượng sản xuất chip nội bộ và sẽ cần thời gian để tạo ra nhiều sản lượng hơn, dẫn tin từ Nikkei Asia.
Intel cũng phải đối mặt với một số hạn chế về nguồn cung chất nền chip. Trong khi đó, AMD, hãng thuê ngoài toàn bộ hoạt động sản xuất cho các nhà sản xuất chip theo hợp đồng như Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. và Samsung, phải cạnh tranh với các ông lớn khác trong lĩnh vực chip AI như Nvidia và Google để bổ sung năng lực sản xuất.
Tờ Benzinga lại nhận định, tình trạng khan hiếm nguồn cung cũng đang thúc đẩy sự chuyển dịch sang các thiết kế chip thay thế. Các nhà sản xuất đang ngày càng nghiên cứu các bộ xử lý dựa trên kiến trúc Arm như một lựa chọn tiết kiệm năng lượng hơn, với các công ty như HP, Dell và Asus đầu tư nhiều hơn vào các thiết kế này trong bối cảnh nguồn cung CPU truyền thống khan hiếm.
Hệ quả từ làn sóng AI “nuốt” năng lực sản xuất chip, người tiêu dùng và doanh nghiệp có nguy cơ phải trả nhiều hơn cho mọi thiết bị công nghệ trong năm 2026.
Như vậy, khủng hoảng CPU không còn là vấn đề riêng của ngành bán dẫn, mà đã trở thành một biến số lớn của toàn bộ thị trường công nghệ. Khi AI tiếp tục bùng nổ, sự khan hiếm chip có thể kéo dài và định hình lại cả cách sản xuất, định giá và tiêu dùng thiết bị số trong nhiều năm tới.
Theo Nikkei Asia, Benzinga
