Tên doanh nghiệp gắn với công trình, vì sao là xu thế?
Tập đoàn Vingroup vừa chính thức công bố tên gọi "VinFast" mới cho dự án sân vận động quy mô 135.000 chỗ ngồi tại Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội. Việc chuyển đổi tên gọi công trình từ Lạc Việt, Trống Đồng, Hùng Vương sang VinFast của tập đoàn đã thu hút nhiều sự chú ý của dư luận.
Một số ý kiến cho rằng một sân vận động lớn và mang tính biểu tượng như vậy nên để các cái tên quen thuộc và gần gũi với người Việt. Nhưng cũng có các quan điểm đánh giá việc đặt tên theo doanh nghiệp là để phản ánh sự chuyển dịch tư duy trong quản trị tài sản hạ tầng thể thao theo các chuẩn mực thương mại quốc tế.
Để hiểu rõ lý do vì sao Vingroup chọn cái tên VinFast, cần tham chiếu về xu hướng thương quyền tên gọi công trình đang rất phổ biến trên thế giới.
Trong nền kinh tế thể thao hiện đại, không hiếm các công trình biểu tượng sử dụng tên gọi của các tập đoàn lớn để trở thành mô hình tối ưu hóa nguồn lực tài chính và định vị thương hiệu.
Đây hình thức thương quyền tên gọi công trình (Naming Rights), một thỏa thuận thương mại trong đó một doanh nghiệp chi trả kinh phí dài hạn để gắn tên thương hiệu của mình vào một công trình thể thao, giải trí hoặc văn hóa.
Trong lĩnh vực thể thao đỉnh cao, các hợp đồng thương quyền tên sân vận động chính là giải pháp tạo nên nguồn thu thương mại cố định, giúp các đội bóng đối phó với áp lực tài chính và có nội lực đài thọ cho dự án tái thiết hạ tầng.
Ví dụ như câu chuyện về thánh đường Camp Nou của Barcelona. Cái bắt tay với nền tảng phát nhạc trực tuyến Spotify năm 2022 đã giúp câu lạc bộ bóng đá này có được nguồn tài trợ khổng lồ 308 triệu USD, chỉ thông qua việc đổi tên sân vận động thành Spotify Camp Nou.
Trước đó, câu lạc bộ Arsenal tại giải Ngoại hạng Anh cũng từng ký thỏa thuận trị giá 100 triệu Bảng Anh với hãng bay Emirates để có kinh phí xây mới sân vận động Highbury và sự đánh đổi lại là việc đổi tên sân thành Emirates.
Tương tự, Bayern Munich gắn liền với sân Allianz Arena, mà trong đó Allianz là định chế bảo hiểm quốc tế và dịch vụ tài chính thứ hai trên thế giới. Hay có thể nhắc đến Manchester City đồng hành cùng hãng hàng không Etihad để biến sân nhà của họ thành Etihad Stadium.
Dolby Theatre - Nhà hát tổ chức Lễ trao giải Oscar thường niên tại Los Angeles.
Có một điều đáng chú ý là dù tên gọi truyền thống của các sân vận động nói trên đã tồn tại nhiều thập kỷ và trở thành danh xưng quen thuộc in hằn trong lòng người hâm mộ, nhưng tất cả đều đồng thuận rằng việc đổi tên không gây tổn hại gì đến hình ảnh của đội bóng, trong khi lợi ích mang lại là đáng kể.
Về sau, thời gian dần đã minh chứng cho việc tên thương hiệu có thể hòa nhập tự nhiên vào đời sống thể thao đại chúng thế nào, khi những sân vận động nói trên ngày càng được nâng cấp tốt hơn, cũng như tạo được ngày càng nhiều dấu ấn trong lòng công chúng.
Ngoài thể thao, mô hình thương quyền cũng ghi nhận những bước tiến lớn trong lĩnh vực văn hóa và giải trí.
Dolby Theatre - Nhà hát tổ chức Lễ trao giải Oscar thường niên tại Los Angeles cũng gắn liền với tên tuổi của tập đoàn công nghệ âm thanh Dolby Laboratories nổi tiếng. Dolby đã biến nhà hát thành một không gian trình diễn thực tế khi trang bị hệ thống âm thanh Dolby Atmos chuẩn mực, qua đó định vị thương hiệu trực tiếp tới hàng trăm triệu khán giả theo dõi sự kiện điện ảnh lớn nhất thế giới.
Điểm chung của tất cả các thương vụ nói trên là doanh nghiệp giúp cho công trình có phương án tài chính dồi dào, mở rộng vị thế, nâng cấp về tiêu chuẩn để tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn và chịu trách nhiệm cho sự tu bổ cũng như phát triển hạ tầng dài hạn. Tất nhiên, ý kiến phản đối gần như là không có.
Các thương quyền công trình nổi tiếng trên thế giới.
Đặt tên như vậy có lợi gì cho Vinfast và địa phương?
Đối với các tập đoàn kinh tế, việc đặt tên cho một công trình biểu tượng quốc tế mang lại hiệu quả truyền thông vượt trội so với các kênh tiếp thị truyền thống.
Tên thương hiệu xuất hiện tự nhiên và liên tục trong các bản tin thể thao, báo chí, truyền hình, mạng xã hội và hệ thống bản đồ giao thông toàn cầu mỗi khi sân vận động diễn ra sự kiện. Tần suất hiển thị này tạo ra hiệu ứng nhận diện ăn sâu vào tiềm thức người tiêu dùng mà không gây ra cảm giác cưỡng ép quảng cáo.
Bên cạnh đó, sân vận động đóng vai trò như một phòng trưng bày thực tế giúp doanh nghiệp trình diễn hệ sinh thái công nghệ và cam kết bền vững.
Với Sân vận động VinFast, việc đưa vào vận hành hệ thống xe điện nội khu, trạm sạc công suất lớn, hạ tầng quản lý AI và ghế ngồi kết nối 5G giúp thương hiệu trực tiếp chứng minh năng lực công nghệ xanh với du khách và giới đầu tư quốc tế.
Với địa phương, việc thu hút nguồn vốn tư nhân thông qua thương quyền đặt tên giúp giảm đáng kể gánh nặng cho ngân sách nhà nước trong việc đầu tư và bảo trì hạ tầng thể thao quy mô lớn. Nhờ sự chủ động về nguồn vốn của doanh nghiệp, chính quyền đô thị có thể tập trung nguồn lực công cho các dự án an sinh xã hội, y tế và giáo dục khác.
Ở tầm nhìn xa hơn, một công trình với 135.000 chỗ ngồi đạt chuẩn FIFA và sở hữu mái che tự động lớn nhất thế giới như VinFast sẽ giúp Việt Nam đủ điều kiện đấu thầu đăng cai các đại hội thể thao tầm cỡ như ASIAD, FIFA World Cup hay Olympic, qua đó nâng cao vị thế thế giới của quốc gia.
Quan niệm thông thường cho rằng sân vận động chỉ dành cho các hoạt động thể thao, nhưng thực tế cho thấy các sân vận động hiện đại trên thế giới không còn hoạt động đơn độc theo lịch thi đấu bóng đá định kỳ, mà vận hành như một tổ hợp kinh tế - giải trí đa năng suốt 365 ngày trong năm.
Sức chứa kỷ lục 135.000 chỗ ngồi cùng trang thiết bị âm thanh, ánh sáng và công nghệ thay mặt sân cấp tốc của VinFast sẽ tạo điều kiện lý tưởng để thu hút các đêm nhạc của các ngôi sao quốc tế.
Sự xuất hiện của các mega-event này tạo ra tác động lan tỏa tích cực đến toàn bộ nền kinh tế địa phương, kích cầu mạnh mẽ các ngành dịch vụ phụ trợ như hàng không, khách sạn, nhà hàng, vận tải và bán lẻ.
Việc một sân vận động mang tên gọi và được bảo trợ bởi một tập đoàn lớn, có nguồn lực và kinh nghiệm đã được chứng minh sẽ là sự bảo chứng đáng tin cậy trong việc trở thành các điểm đến tự nhiên của các sự kiện, chương trình quy mô quốc tế đòi hỏi các tiêu chuẩn khắt khe.
Sân vận động không chỉ là nơi tổ chức các sự kiện thể thao.
VinFast phải làm gì để phát huy cơ hội và tiềm năng?
Để chuyển hóa các lợi thế về quy mô và thương quyền thành hiệu quả kinh tế thực tế, quá trình vận hành Sân vận động VinFast đòi hỏi sự triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược trên nhiều mặt.
Thương hiệu VinFast đại diện cho năng lực công nghệ và khát vọng công nghiệp hóa, trong khi kiến trúc mái vòm chim Lạc và trống đồng Đông Sơn đại diện cho chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam.
Chiến lược truyền thông cần gắn kết hai yếu tố này để công chúng ghi nhận đây là một biểu tượng tự hào quốc gia được xây dựng bởi doanh nghiệp Việt, giảm thiểu tâm lý e ngại về việc thương mại hóa hạ tầng công cộng.
Doanh nghiệp cũng cần trích một phần thời lượng vận hành sân vận động để phục vụ các sự kiện cộng đồng, giải thi đấu thể thao và các hoạt động văn hóa, qua đó gia tăng tình cảm và sự gắn kết của cộng đồng địa phương đối với thương hiệu.
Nhìn theo hướng cởi mở, quyết định lựa chọn thương hiệu "VinFast" cho sân vận động quy mô 135.000 chỗ ngồi là một bước đi chiến lược, phản ánh sự hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam vào xu hướng thương quyền hạ tầng thể thao toàn cầu.
Kinh nghiệm thành công từ các mô hình trên thế giới đã khẳng định rằng việc thương mại hóa tên gọi công trình không làm suy giảm giá trị văn hóa, mà ngược lại cung cấp nguồn lực tài chính dồi dào, cũng như sự bảo chứng từ chính cái tên của doanh nghiệp để duy trì chất lượng vận hành đẳng cấp quốc tế.
Các giai đoạn đặt tên trước đó của sân vận động VinFast.
