Trong khi các tân cử nhân đang nỗ lực nộp đơn vào những tập đoàn lớn, một cánh cửa bất ngờ đang rộng mở tại những doanh nghiệp nhỏ. Đáng chú ý, một số công việc đang được tuyển dụng nhiều nhất hiện nay có khả năng "trường tồn" qua cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI).
Cuộc "đổi ngôi" giữa các ông lớn và doanh nghiệp nhỏ
Theo báo cáo gần đây từ nền tảng quản lý lương và phúc lợi Gusto, khoảng 974.000 tân cử nhân (độ tuổi từ 20 đến 24) sẽ được các doanh nghiệp nhỏ (quy mô từ 1 đến 49 nhân viên) tuyển dụng trong mùa tuyển dụng 2026, kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9.
Con số này tăng nhẹ so với mức 962.000 của năm ngoái, dù thị trường vẫn chưa hoàn toàn quay lại thời kỳ "bùng nổ" nhân sự như giai đoạn COVID 2020-2022. Tuy nhiên, sự cải thiện về số lượng việc làm mới cho sinh viên tốt nghiệp là rất đáng khích lệ, tăng từ mức thấp kỷ lục 60.000 vào năm 2023 lên hơn 100.000 vào năm 2026.
Các doanh nghiệp hộ gia đình dường như đang rất hào hứng chào đón những lao động trẻ, trong khi các "gã khổng lồ" công nghiệp lại bắt đầu gỡ bỏ các vị trí thực tập và sơ cấp khỏi trang web của mình.
Các công ty lớn lập luận rằng AI hiện có thể đảm đương công việc của nhân viên cấp dưới, nhưng một số chủ doanh nghiệp nhỏ lại bác bỏ quan điểm đó. Họ tích cực săn đón tân cử nhân vì sự nhạy bén công nghệ và kỹ năng xây dựng mối quan hệ.
Ngay cả tỷ phú Mark Cuban cũng nhận ra xu hướng này và khuyên các bạn trẻ mới ra trường nên nhắm tới các công ty nhỏ để tìm kiếm cơ hội.
“Các công ty lớn đang chơi thế phòng thủ, còn doanh nghiệp nhỏ thì đang tấn công,” Aaron Terrazas, nhà kinh tế học tại Gusto, chia sẻ với tờ Fortune. “Khi các chủ doanh nghiệp lớn cắt giảm tuyển dụng nhân sự mới, các doanh nghiệp nhỏ coi đó là một thời cơ... Họ cũng đang tận dụng lợi thế từ khóa sinh viên tốt nghiệp đầu tiên coi AI là công cụ 'bản địa' chứ không phải một kỹ năng mới cần học. Điều này khiến các bạn trẻ trở nên vô giá đối với những doanh nghiệp muốn hiện đại hóa nhanh chóng.”
Sự phân cực của thị trường lao động 2026
Dù các nhà tuyển dụng này đang duy trì đà tăng trưởng nhân sự ổn định, nhưng chân dung nhân tài mà họ tìm kiếm đã thay đổi hoàn toàn.
Những lộ trình sự nghiệp từng đảm bảo mức lương sáu chữ số (trăm nghìn USD) ngay sau khi tốt nghiệp đã không còn màu hồng; các vị trí như nhà phân tích tài chính, kỹ sư phần mềm và cộng tác viên nghiên cứu đều sụt giảm mạnh trong thị trường việc làm mới.
Ngược lại, các công việc xoay quanh AI và những vai trò thực địa (hands-on) lại đang vươn lên mạnh mẽ nhất.
Các vị trí như kỹ sư đồng sáng lập (founding engineer) và kỹ sư AI ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất. Song song đó, các vai trò "miễn nhiễm" với AI như quản lý hiện trường và kỹ thuật viên dịch vụ cũng đang đứng đầu bảng.
Điều này phản ánh một sự phân cực thú vị trong thị trường lao động của Gen Z: một nhóm dấn thân sâu vào công nghệ để thành công, và một nhóm chọn khẳng định mình trong các ngành nghề thủ công, thực tế.
Cách mạng AI thúc đẩy cả nghề "hi-tech" lẫn nghề "lao động chân tay"
Trong khi các cử nhân Gen Z được khuyên phải thích nghi với AI nếu không muốn bị bỏ lại phía sau, một số lượng lớn các chuyên gia trẻ đang từ bỏ công việc bàn giấy để chọn nghề thợ. Họ đang khai thác một "mỏ vàng" việc làm có thu nhập cao, từ các doanh nghiệp nhỏ cho đến các tập đoàn lớn.
Theo khảo sát của Harris Poll thực hiện cho Intuit Credit Karma năm 2024, khoảng 78% người Mỹ nhận thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với các nghề thợ trong giới trẻ. Nhiều vai trò trong số này, từ thợ mộc đến kỹ thuật viên dịch vụ, mang lại cơ hội làm chủ bản thân với mức thu nhập rất tốt.
Tỷ lệ nhập học tại các trường cao đẳng cộng đồng tập trung vào đào tạo nghề đã tăng 16% vào năm 2024, mức cao nhất kể từ khi National Student Clearinghouse bắt đầu theo dõi dữ liệu vào năm 2018.
Một số ngành nghề đặc biệt thu hút giới trẻ: tỷ lệ Gen Z theo học các nghề xây dựng tăng vọt 23% từ năm 2022 đến 2023, và tăng 7% trong các chương trình đào tạo về điện lạnh (HVAC) và sửa chữa ô tô.
Bất chấp việc AI đe dọa thay thế các công việc "cổ trắng" (văn phòng), cơ hội cho nhân tài "cổ xanh" (lao động chân tay) vẫn rất dồi dào; dự kiến sẽ có khoảng 3,8 triệu việc làm sản xuất mới được tạo ra vào năm 2033 theo nghiên cứu từ Deloitte và Viện Sản xuất.
Thế hệ "Bản địa AI" và những mức thù lao kỷ lục
Trong khi đó, một số vai trò công nghệ nhất định cũng đang có sự "phục hưng" riêng. Theo phân tích của LinkedIn hồi đầu năm, kỹ sư AI là chức danh công việc tăng trưởng nhanh nhất đối với lao động trẻ vào năm 2026.
Từ năm 2023 đến 2025, trong số 639.000 tin tuyển dụng liên quan đến AI tại Mỹ, có khoảng 75.000 vị trí là kỹ sư AI. Nền tảng AI doanh nghiệp PromptQL thậm chí đã đề xuất mức lương lên tới 900 USD/giờ cho các kỹ sư AI xây dựng và triển khai các tác nhân AI (AI agents) trong doanh nghiệp.
Giám đốc điều hành của công ty cho biết mức thù lao "trên trời" này phản ánh trực giác và năng lực kỹ thuật xuất sắc cần thiết để bắt kịp cuộc cách mạng AI.
“Chúng ta thấy nhiều kỹ sư AI và kỹ sư đồng sáng lập hơn vì các công ty đang có nhu cầu cấp thiết về những người trẻ thuộc thế hệ 'bản địa AI' để đổi mới sáng tạo,” ông Terrazas giải thích. “Khóa tốt nghiệp năm 2026 là nhóm sinh viên đầu tiên hoàn thành toàn bộ chương trình đại học trong kỷ nguyên AI. Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp nhỏ coi những người trẻ này là những người mang kỹ năng AI tiên tiến và quan trọng đến cho công ty của họ."
*Nguồn: Fortune
